Bijna alle tips om vet te verliezen gaan over eten en sporten. Slaap komt zelden ter sprake, terwijl gecontroleerde studies laten zien dat slaap verandert hoeveel je eet en waaruit je gewichtsverlies bestaat. Dit gebeurt er als mensen lijnen met te weinig slaap, en dit gebeurde er toen korte slapers gewoon langer gingen slapen.

Te weinig slaap maakt van vetverlies spierverlies

In een bekende cross-overstudie volgden 10 volwassenen met overgewicht twee keer 14 dagen hetzelfde caloriebeperkte dieet: één keer met 8,5 uur in bed en één keer met 5,5 uur[1]. Ze verloren beide keren ongeveer evenveel gewicht, maar wat ze verloren was heel verschillend:

Samenstelling van het gewichtsverlies over 14 dagen, Nedeltcheva et al. (2010).
8,5 uur in bed5,5 uur in bed
Vet verloren1,4 kg0,6 kg
Vetvrije massa verloren1,5 kg2,4 kg

Met weinig slaap daalde het vetverlies met 55% en steeg het verlies aan vetvrije massa (vooral spier en vocht) met 60%. De deelnemers hadden ook meer honger.

Een langere, realistischere studie vond dezelfde richting. Tijdens 8 weken lijnen sliepen 36 volwassenen normaal of sliepen ze vijf nachten per week ongeveer een uur korter, met inhalen in het weekend[2]. Het gewichtsverlies was vergelijkbaar, maar het deel dat uit vet bestond was significant kleiner in de groep die minder sliep. Uitslapen in het weekend maakte dat niet goed.

Te weinig slaap maakt hongeriger

Slaap beïnvloedt ook de hormonen die je eetlust regelen. Toen 12 gezonde jonge mannen twee nachten 4 uur sliepen in plaats van 10, veranderden hun hormonen en eetlust[3]:

  • Leptine, dat verzadiging aangeeft, daalde met 18%.
  • Ghreline, dat honger opwekt, steeg met 28%.
  • De honger steeg met 24%, en de trek in calorierijk, koolhydraatrijk eten met 33–45%.

Meer slapen liet mensen minder eten

Het meest bemoedigende bewijs komt uit de andere richting. In een gerandomiseerde studie kregen 80 volwassenen met overgewicht die normaal minder dan 6,5 uur sliepen één adviesgesprek over slaaphygiëne met als doel 8,5 uur in bed, en daarna leefden ze hun gewone leven, zonder dieet[4]. Ze sliepen ongeveer 1,2 uur langer per nacht en aten 270 kcal per dag minder dan de controlegroep, objectief gemeten met dubbel gelabeld water in plaats van eetdagboeken. Hun energieverbruik veranderde niet, dus ze vielen af ten opzichte van de controlegroep.

Hoeveel slaap je nodig hebt

De American Academy of Sleep Medicine en de Sleep Research Society adviseren volwassenen om regelmatig minstens 7 uur per nacht te slapen[5]. Als je lijnt, wijzen de studies hierboven erop dat goede slaap een van de makkelijkste manieren is om ervoor te zorgen dat het gewicht dat je verliest vet is en geen spier. Praktische stappen die verder gaan dan wat deze studies testten:

  • Neem minstens 8 uur in bed om 7 uur te slapen.
  • Sta doordeweeks en in het weekend op hetzelfde tijdstip op.
  • Vermijd cafeïne in de middag en avond.