‘Hoeveel sets moet ik doen?’ is een van de meest gezochte trainingsvragen, en terecht: volume is een van de weinige trainingsvariabelen die betrouwbaar bepaalt hoeveel spiermassa je opbouwt. Het goede nieuws is dat het onderzoek inmiddels uitgebreid genoeg is voor een helder, praktisch antwoord.
Wat telt als een ‘set’?
In onderzoek wordt volume meestal geteld als het aantal zware sets per spiergroep per week. Een zware set ga je redelijk dicht naar falen: je eindigt met nog maar een paar herhalingen in de tank. Opwarmsets en makkelijke sets die ver voor falen stoppen, tellen niet mee.
Een nieuwere verfijning is fractioneel tellen: een set telt als een hele set voor de spier die hij vooral traint en als een halve set voor de spieren die meehelpen. Bankdrukken is bijvoorbeeld één set voor de borst en een halve set voor de triceps. Een grote analyse uit 2024 vond dat deze manier van tellen spiergroei beter voorspelde dan alleen directe sets tellen of elke set volledig tellen[2].
Wat het onderzoek zegt
Meer sets bouwen meer spier op, tot op zekere hoogte
Een meta-analyse uit 2017 van Schoenfeld, Ogborn en Krieger bundelde 15 studies en vond een geleidelijke dosis-responsrelatie: elke stap omhoog in wekelijkse sets leverde meer groei op[1]. Ingedeeld in drie groepen zagen de gemiddelde winsten er zo uit:
| Wekelijkse sets per spier | Gemiddelde spiergroei |
|---|---|
| Minder dan 5 | ≈ 5,4% |
| 5–9 | ≈ 6,6% |
| 10 of meer | ≈ 9,8% |
Het addertje: zo weinig studies gebruikten heel hoge volumes dat de analyse alleen kon zeggen ‘10 of meer is beter dan minder dan 10’. Waar het voordeel ophoudt, kon ze niet zeggen.
De dosis-respons-metaregressie uit 2024
Pelland en collega’s (2024) bundelden 67 studies met meer dan 2.000 deelnemers[2]. Hun belangrijkste bevindingen:
- Spiergroei bleef stijgen met het volume, maar met afnemende meeropbrengst: elke extra set voegt iets minder toe dan de vorige.
- Kracht vlakte eerder af. De afnemende meeropbrengst was ‘aanzienlijk sterker’ voor kracht dan voor spiergrootte.
- Het effect van trainingsfrequentie op groei was verenigbaar met verwaarloosbare effecten zodra het volume was meegenomen. Kracht nam daarentegen wel toe met meer trainingen per week.
Deze resultaten verschenen in 2024 eerst als preprint en zijn inmiddels na peer review gepubliceerd in Sports Medicine.
Hoe zwaar elke set is, telt ook
Een reeks metaregressies uit 2024 in Sports Medicine vond dat spiergroei toenam naarmate sets dichter bij falen werden gebracht, terwijl krachtwinst vergelijkbaar was over een breed bereik van afstand tot falen[3]. De auteurs noemen de analyse verkennend. De praktische boodschap: tien makkelijke sets zijn geen tien zware sets.
Een voorbeeldweek
Zo kunnen 12–14 wekelijkse sets per grote spier eruitzien in een vierdaags bovenlichaam/onderlichaamschema:
| Dag | Focus | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Ma | Bovenlichaam | Bankdrukken 4 × 6–10, roeien 4 × 8–12, overhead press 3 × 8–12, curls 3 × 10–15 |
| Di | Onderlichaam | Squat 4 × 6–10, Roemeense deadlift 3 × 8–12, leg curl 3 × 10–15, kuitheffen 3 × 10–15 |
| Do | Bovenlichaam | Optrekken 4 × 6–10, schuin bankdrukken 3 × 8–12, kabelroeien 3 × 10–15, triceps 3 × 10–15 |
| Vr | Onderlichaam | Leg press 4 × 8–12, hip thrust 3 × 8–12, lunges 3 × 10–12, kuitheffen 3 × 10–15 |
Herhalingsbereiken zijn flexibel. Meta-analyses laten zien dat lichte en zware gewichten vergelijkbaar veel spier opbouwen als sets dicht bij falen worden gebracht, al bouwen zwaardere gewichten meer maximale kracht op[4]. Meer daarover in onze gids voor spieropbouw thuis.
Zo kies je jouw aantal
De stappen hieronder zijn praktische trainingsadviezen op basis van de bevindingen hierboven, geen resultaten van één specifieke studie:
- Begin met ongeveer 10 zware sets per spier per week, het niveau waarop de analyse van Schoenfeld de grootste winst vond.
- Voeg geleidelijk sets toe voor een spier die achterblijft, en geef elke aanpassing een paar weken voordat je haar beoordeelt.
- Schaal terug als je prestaties dalen. Als je herhalingen week na week blijven dalen, doe je waarschijnlijk meer dan je kunt herstellen.
- Tel indirect werk voor de helft, zoals de fractionele methode doet: roeien en optrekken tellen elk als een halve set voor je biceps.
Volume wordt alleen spiermassa als je ook genoeg eiwit eet, dus combineer dit met de juiste dagelijkse eiwitinname.
